Cannabis is geen kattenpis

Cannabisgebruik (hasj en wiet) wordt in de Nederlandse samenleving over het algemeen met tolerantie benaderd. Vooral adolescenten experimenteren er regelmatig en op grote schaal mee. Zo heeft 25% van de 18- tot 19-jarigen en maar liefst 50% van de 20- tot 24-jarigen ooit geblowd. Dat cannabis in Nederland soms wordt gedoogd, betekent niet dat het geen schadelijke effecten kan hebben. Hoe meer en vaker iemand cannabis gebruikt, des te groter de risico’s en gevolgen worden voor lichaam èn geest. Vooral wanneer het brein nog volop in ontwikkeling is, zoals tot je 24e levensjaar het geval is.

Het Trimbos-instituut, een onafhankelijk wetenschappelijk kenniscentrum voor mentale gezondheid, heeft een factsheet ontwikkeld over het cannabisgebruik onder Nederlandse studenten. Hier worden de korte en lange termijn risico’s verder onder de aandacht gebracht.

Is het dan uitsluitend slecht te noemen?
In het Tijdschrift voor Psychiatrie wordt een samenvatting gegeven van een artikel uit 2025, waaruit blijkt dat cliënten vooral de positieve effecten ervaren, terwijl hulpverleners juist de nadruk leggen op de negatieve. Opvallend genoeg gebeurt dit minder bij medicatie, waarbij de bijwerkingen ook niet mis zijn. Vandaar dat ik in huidige blog zowel de positieve – als negatieve gevolgen aanhaal.

Algemene werking
Het gebruik van cannabis veroorzaakt een ‘high’ of ‘stoned’ gevoel. De high maakt je opgewekt, zorgeloos en energiek. Het stoned worden heeft een spierontspannende werking en maakt daarmee mensen ontspannen, rustig en dromerig.

Cannabis kan er ook voor zorgen dat je afwezig en in jezelf gekeerd raakt. Het beïnvloedt je motivatie en het vermogen om informatie op te nemen. Daarnaast nemen je reactievermogen, concentratie en geheugen af. De dag na gebruik zorgt een kater vaak voor extra vermoeidheid en concentratieproblemen. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor schoolprestaties en leidt vaak tot schooluitval. Langdurig gebruik kan zelfs de hersenontwikkeling verstoren.

Het kan ook verkeerd vallen, wat een ‘bad trip’ wordt genoemd. Hierdoor kun je ziek worden, bijvoorbeeld misselijk, draaierig, verward of angstig.

Bij dagelijks gebruik van een hoge dosering cannabis kunnen serieuze psychische problemen ontstaan. Denk hierbij aan psychoses, manie of gedachten aan de dood. Dit blijkt uit een publicatie uit 2020. Er bestaat (nog) geen eenduidig bewijs dat het gebruik leidt tot symptomen van angst, depressie en agressie.

Verdovende werking
De motivatie achter het cannabisgebruik is essentieel om weet van te hebben. Voor sommige mensen dient het als een middel om te ontsnappen aan pijnlijke emoties, problemen of de realiteit. Wetenschappelijk onderzoek toont met enige voorzichtigheid aan dat cannabisgebruik kan leiden tot veranderingen in het vermogen om emoties te ervaren en te reguleren, met name bij chronisch gebruik. Ook de kans op verslaving is groter wanneer het wordt gebruikt als copingmechanisme. Je kunt er ergens vanuit gaan dat iemand die stelselmatig naar cannabis grijpt, mogelijk onvoldoende in verbinding staat met zijn lichaam en geest, waardoor persoonlijke en emotionele groei belemmerd wordt en zo ook de therapie.

Medicinale cannabis
Over het algemeen ligt de aanbevolen dosering voor medicinaal gebruik lager dan bij recreatief gebruik, wat daarmee ook de kans op verslaving minimaliseert. Van de cannabisgebruikers gebruikt 5,8% cannabis uitsluitend als medicijn en in geval van 10,7% wordt het voor zowel recreatief als medische doeleinden gebruikt. De medicinale cannabis wordt ingezet in geval van chronische pijn, epilepsie, slaapproblemen, angsten, zenuwschade of bij klachten als misselijkheid en spierkrampen die voorkomen bij ziekten als multiple sclerose (MS) of kanker.

Meestal wordt hier cannabis in de vorm van cannabisolie voorgeschreven, aangezien dit het makkelijkste te doseren valt. Plus, Koningin Wilhelmina Fonds voor de Nederlandse Kankerbestrijding (KWF) geeft aan dat bij het roken van cannabis er bij de verbranding schadelijke stoffen vrijkomen, wat de keel, neus en longen kan beschadigen.

Het is belangrijk om vast te stellen of de cannabisolie THC, CBD of een combinatie van beide bevat. Olie die uitsluitend CBD bevat, veroorzaakt doorgaans weinig bijwerkingen. Bij cannabisolie met THC komen bijwerkingen voor zoals een versnelde hartslag, droge mond, duizeligheid en rode ogen.

Take-home message
Het is een goede zaak dat er in Nederland mogelijkheid toe is om cannabis voor te schrijven. Wel is het belangrijk om de dosering en het doel nauwlettend in de gaten te houden. Wat je namelijk absoluut niet wilt, is geloven dat het je helpt, terwijl het je in werkelijkheid alleen maar dieper in de problemen brengt.