‘Heart’ work

In Nederland leven ongeveer 1,7 miljoen mensen met een hart- of vaatziekte en dagelijks overlijden er 106 mensen aan, aldus de Hartstichting. Gelukkig worden er ook veel mensenlevens gered. Toch wordt de wereld van de overlevenden volledig op zijn kop gezet. Ineens kom je erachter dat het leven heel kwetsbaar is en blijft het voor de rest van je leven iets om rekening mee te houden. In eerste instantie wil je er alles aan doen om te herstellen, er hard voor werken, maar wat is dan de beste aanpak?

Alle hart- en vaatziekten op een rij zijn: beroertes, hartfalen, hartinfarcten/hartaanvallen, hartritmestoornissen, aneurysma en een hartstilstand. Veel mensen realiseren zich niet dat ze hartproblemen hebben totdat het (bijna) te laat is. Het begint daarom bij het herkennen van klachten. De eerste gedachte is vaak druk op de borst, maar ook kortademigheid, hartkloppingen, duizeligheid of een gevoel van onrust kunnen aanwijzingen zijn en zo zijn er nog velen meer. De diagnose ‘hartpatiënt’ en een mogelijke bijna-doodervaring veroorzaken vaak zoveel stress en angst, van waaruit vergelijkbare klachten kunnen ontstaan. Hierdoor wordt het lastig om het verschil te herkennen. Mensen blijven vaak met de vraag zitten: wanneer is het serieus genoeg om actie te ondernemen?

Lichaam
Factoren die de kans op hartproblemen vergroten zijn onder andere drank, roken, tekort aan beweging en een slecht voedingspatroon. Dat is dan ook het eerste waaraan gewerkt moet worden. Wat ik in mijn tijd bij het ziekenhuis heb gemerkt, is dat wanneer je men bewust maakt van de voedingsvoorschriften, zij het meestal wel in zich hebben om zich hieraan te houden. Overgroot deel beschikt over de motivatie, maar ook de wilskracht om voor hun eigen gezondheid in te gaan staan. In plaats van hen te activeren is het vaker nodig om hen af te remmen. Ze zetten alles in werking om zo snel mogelijk weer hun oude leventje op te kunnen pakken, maar door artsen wordt aangeraden om dit geleidelijk aan te doen. Een crashdieet is immers weer ongezond te noemen.

Het onderdeel bewegen brengt extra innerlijke strijd met zich mee en dan met name geestelijk.

Geest
Mensen met hartklachten vrezen vaak dat hun hartproblemen terugkeren of dat een eerdere ingrijpende gebeurtenis zich herhaalt. Dit kan begrijpelijkerwijs leiden tot inspanningsangst, waarbij ze bang zijn dat hun hart het niet aankan ten tijde van (overmatige) inspanning. Als gevolg hiervan worden ze vaak overdreven voorzichtig. Dit met als resultaat dat zij overmatig voorzichtig worden. Aan de andere kant kunnen er ook controlegedragingen ontstaan, zoals een overmatige focus op het hart. Bijvoorbeeld door om de haverklap de polsslag of bloeddruk te meten. Op den duur kan dit zelfs hypochondrie verschijnselen/ziektevrees teweegbrengen, waarbij je angstig blijft, ondanks te worden gerustgesteld door een meting of persoon. Normale lichamelijke sensaties worden dan gezien als bewijs dat er iets goed mis is. Voor je het weet kom je in een vicieuze cirkel terecht.

Advies
Dit laat zien dat zowel lichamelijke als geestelijke adviezen om de nodige nuance vragen. Het vergt nu eenmaal veel tijd en inzet om zowel je lichaam als geest te versterken. Het is belangrijk niet op zoek te gaan naar snelle oplossingen, omdat deze niet recht doen aan de werkelijke behoeften van je lichaam.

Stress laat je hart sneller kloppen, je bloeddruk stijgt en er stroomt meer bloed naar je spieren. Dit is op zichzelf staand niet ongezond. Pas wanneer stress langdurig aanhoudt en je lichaam onvoldoende tijd krijgt om te herstellen, kan het schadelijke gevolgen geven. Het helpt je dus niet verder om op een gehaaste en gestresste wijze aan je herstel te werken. Het gaat eerder om het vinden van een balans en het consequent volhouden en uitbouwen van je inspanningen.

Met dit artikel wil ik vooral één boodschap meegeven: zorg ervoor dat je niet té hard werkt voor je hart.
Zonder dat je je er helemaal in moet verliezen, is het essentieel om je te laten voorzien van de juiste informatie door je goed in te lezen en advies in te winnen bij deskundigen zoals een huisarts, cardioloog, hartrevalidatie, fysiotherapeut, diëtist en/of psycholoog.